• twitter
  • facebook
  • linked in
  • google+

eKantonrechter – online procederen bij de kantonrechter

Laatste update: 19 juli 2016.

Dit artikel informeert de consument over de ontwikkelingen en mogelijkheden inzake de eKantonrechter en zal telkens worden geüpdatet naar de laatste stand van zaken.

De eKantonrechter in het kort


Wat is de eKantonrechter?

De eKantonrechter biedt een eenvoudige, snelle en beveiligde digitale procedure bij de kantonrechter. Met de eKantonrechter wordt het makkelijker om een civiele kantonzaak aan de rechter voor te leggen en te volgen. Doordat de tegenpartij zonder exploot mag worden opgeroepen, is het starten van een gerechtelijke procedure bovendien goedkoper (een exploot is alleen nodig als de tegenpartij niet verschijnt).

Processtukken worden online aangeboden via de beveiligde pagina loket.rechtspraak.nl. Na een mondelinge behandeling – er is in veel gevallen dus nog wel een zitting – volgt de beschikking door de eKantonrechter. De procedure duurt maximaal acht weken.

Wie kan procederen bij de eKantonrechter?

Op dit moment kan iedereen onder twee voorwaarden een procedure bij de eKantonrechter starten. De eerste voorwaarde is dat het moet gaan om een kantonzaak, die bovendien eenvoudig is van aard. Zie ‘kantonrechter procedure’ voor een beschrijving van kantonzaken. De tweede voorwaarde is dat beide partijen met een procedure voor de eKantonrechter moeten instemmen.

De vrijwilligheid is tijdelijk en houdt verband met het feit dat de wet nog niet op de procedure voor de eKantonrechter is aangepast. Als tussenoplossing – vooral om ervaring op te doen – wordt artikel 96 van het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering gebruikt; dit artikel vraagt wederzijdse instemming.

Let op! Met deze tussenoplossing is hoger beroep niet mogelijk. De uitspraak van de eKantonrechter via deze weg is dus definitief.

De eKantonrechter wordt grotendeels verplicht

Zodra de nieuwe wettelijke regeling van kracht is, wordt procederen via de eKantonrechter verplicht. Een uitzondering wordt gemaakt voor burgers die niet professioneel worden bijgestaan. Burgers die zelfstandig procederen, mogen dus ook de papieren weg nog volgen.

eKantonrechter; de formele stand van zaken


Huidige status eKantonrechter

Het wetsvoorstel vereenvoudiging en digitalisering procesrecht – de wettelijke basis voor onder meer de eKantonrechter – is inmiddels aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer. Vanaf 2017 wordt de inwerkingtreding van de modernisering in fasen ingevoerd. Dit duurt een aantal jaren.

Korte voorgeschiedenis eKantonrechter

Een beschrijving van de voorgeschiedenis die leidt tot een wettelijke verankering van de eKantonrechter:
- De Raad voor de Rechtspraak kondigt op 8 mei 2012 aan zich te willen richten op ‘voortvarende, digitaal toegankelijke en minder formele rechtspraak zodat een conflict snel en effectief kan worden beslecht’.
- In het regeerakkoord van 29 oktober 2012 (VVD-PvdA) is opgenomen dat het civiele proces (lees: de procedure voor de burgerlijke rechter), vergaand moet worden vereenvoudigd en gedigitaliseerd.
- Op 11 juni 2013 schrijft de minister van Veiligheid en Justitie aan de Tweede Kamer dat hij samen met de Rechtspraak aan deze voornemens vorm gaat geven met de vernieuwingsprogramma’s ‘Kwaliteit en Innovatie rechtspraak’, hierna: KEI. De eKantonrechter maakt onderdeel uit van de programma’s KEI.
- In dezelfde brief schrijft de minister dat de eKantonrechter vooruit zal gaan lopen op de digitalisering van de rechtsgang bij alle gerechten. De planning is dat de eKantonrechter al in het najaar van 2013 operationeel wordt. Er zal dan eerst ervaring opgedaan worden met zaken waarin rechtsbijstandsverzekeraars optreden als gemachtigde. Daarna volgen zaken met andere procesvertegenwoordigers (waaronder ook de consumentenjurist valt). Vervolgens wordt de procedure toegankelijk voor burgers, bedrijven en andere procespartijen.
- Het voorontwerp vereenvoudiging en digitalisering procesrecht – een conceptregeling, wordt ter consultatie aan verschillende partijen aangeboden (zie www.internetconsultatie.nl/KEI). Op 20 december 2013 wordt de consultatie gesloten.
- De ministerraad stemt in met het wetsvoorstel van minister Opstelten van Veiligheid en Justitie. Het wetsvoorstel wordt voor advies aan de Raad van State gezonden (Persbericht Rijksoverheid van 17 april 2014). Deze regeling zal uiteindelijk gaan leiden tot de wettelijke basis voor onder meer de eKantonrechter.
- Op 26 juni 2014 heeft de Raad van State advies uitgebracht over het wetsvoorstel. Er is onder meer geadviseerd de wijzigingen die voortvloeien uit de digitalisering en de wijzigingen in verband met de vereenvoudiging en uniformering van het procesrecht los te koppelen.
- Oktober 2014 is het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend (Persbericht Rijksoverheid van 20 oktober 2014).
- Op 26 mei 2015 is het wetsvoorstel door de Tweede Kamer aangenomen.
- Op 12 juli 2016 is het wetsvoorstel door de Eerste Kamer aangenomen.

De achtergrond van de eKantonrechter

De eKantonrechter maakt deel uit van een brede vernieuwing van het procesrecht. Er worden vijf wezenlijke veranderingen beoogd:
1. De afzonderlijke dagvaarding en het verzoekschrift in civiele zaken worden samengevoegd tot één nieuwe procesinleiding: het verzoekschrift. Hiermee start de nieuwe vereenvoudigde basisprocedure.
2. De verplichting tot het betekenen van de dagvaarding (straks dus: verzoekschrift) wordt opgeheven. Hierdoor is het in rechte betrekken van de tegenpartij laagdrempeliger.
3. Er komen meer wettelijke termijnen voor het verrichten van specifieke processtappen.
4. De rechter kan meer regie voeren op het verloop van de procedure.
5. Het wordt in het burgerlijk procesrecht mogelijk om een procedure digitaal te starten en tijdens de procedure digitaal stukken in te dienen bij de rechter.

In de huidige samenleving is digitale communicatie voor veel partijen de norm geworden. Bovendien is het eenvoudig, snel en goedkoop. Het kabinet heeft zich daarom ten doel gesteld om digitale communicatie met de gehele overheid mogelijk te maken.
   Met het huidige wetsvoorstel wordt de digitale weg de hoofdweg. De eKantonrechter wordt verplicht, hoewel burgers zonder professionele begeleiding ook de papieren weg kunnen blijven bewandelen.

De eKantonrechter biedt een aantal mogelijkheden

Digitaal procederen heeft zo zijn voordelen:
- digitaal starten van de procedure;
- digitaal indienen van andere (proces)stukken;
- het griffierecht kan via digitale weg worden voldaan;
- via het webportaal ‘Mijn Zaak’ kan worden gevolgd welke partij een proceshandeling moet verrichten, welke proceshandeling dat is en tot wanneer hij daarvoor de tijd heeft;
- alle betrokken partijen hebben eenvoudig toegang tot de ingediende (proces)stukken;
- de communicatie van de rechter kan digitaal verlopen;
- voor een proces-verbaal kan gebruik worden gemaakt van een geluidsopname in plaats van een verslag op papier, en;
- de bekendmaking van uitspraken en de archivering van dossiers gebeurt zoveel mogelijk digitaal.

Aandachtspunten eKantonrechter

Hoewel de eKantonrechter dus vele voordelen met zich meebrengt, zijn er ook aandachtspunten. Men denke bijvoorbeeld aan verstoringen van het digitale systeem en de integriteit van digitale documenten.
   Mocht het digitale systeem falen, waardoor termijnen overschreden worden, is deze termijnoverschrijding onder omstandigheden verschoonbaar. Kunt u bijvoorbeeld niet bij de eKantonrechter inloggen omdat de website door storingen niet goed functioneert, dan hoeft u niet bang te zijn voor niet-ontvankelijkheid. Over de integriteit van digitale documenten valt voorts veel te zeggen, maar dat laat ik hier achterwege.

DigiD en e-Herkenning

De eKantonrechter zal aansluiten bij DigiD en e-Herkenning. DigiD is reeds een overheidsstandaard voor natuurlijke personen. E-Herkenning is er voor niet-natuurlijke personen.

Slotwoord

De eKantonrechter, alsmede de vereenvoudiging en digitalisering van het procesrecht in breder verband, vraagt een behoorlijke investering van tijd en geld. Ook worden veel partijen bij het traject betrokken. Er is zelfs gebruikt gemaakt van een burgerpanel. Mede door de gevraagde investering wordt de digitale weg in de meeste gevallen verplicht. Zou de eKantonrechter immers te weinig gebruikt worden, mist de investering zijn doel.

Een investering die zichzelf overigens terugverdient, en dan niet alleen financieel. Hoewel niet alle partijen baat hebben bij deze vereenvoudigde en digitale weg, worden de drempels voor de rechtszoekende wederom lager. Zoals het hoort!

Heeft u vragen over de eKantonrechter? Neem gerust contact op. Mocht u juridische bijstand nodig hebben, zie dan ook: ‘kantonrechter procedure’.

Door Jasper Ottink.